به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در همایش «بازخوانی و تحلیل پیامهای رهبر معظم انقلاب اسلامی» با تبیین ابعاد مختلف نگاه رهبر انقلاب به علم، فناوری، آموزش و توسعه کشور، بر ضرورت تحول بنیادین در مأموریت دانشگاهها تأکید کرد و گفت: دانشگاه در الگوی پیشرفت مورد نظر رهبر معظم انقلاب، صرفاً یک نهاد آموزشی نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی تولید قدرت ملی، حل مسائل جامعه و تحقق پیشرفت همهجانبه کشور محسوب میشود.
وی با اشاره به جایگاه علم در منظومه فکری رهبر انقلاب اظهار داشت: در نگاه ایشان، علم صرفاً یک موضوع دانشگاهی یا آموزشی نیست، بلکه ابزاری راهبردی برای تأمین رفاه، امنیت، اقتدار و استقلال کشور به شمار میرود. از همین رو، نگاه رهبر انقلاب به علم، نگاهی تمدنی، آیندهنگر، مسئلهمحور و راهبردی است.
رنجبر با بیان اینکه دانشگاههای کشور مسئولیت مهمی در تحقق این مسیر بر عهده دارند، افزود: دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان بزرگترین دانشگاه علمی و اجتماعی منطقه غرب آسیا و یکی از بزرگترین دانشگاههای حضوری جهان، وظیفه دارد نقش مؤثرتری در فرآیند توسعه ملی ایفا کند.
وی با اشاره به پیامهای رهبر انقلاب به مناسبتهای مختلف از جمله روز معلم و آغاز به کار مجلس شورای اسلامی گفت: جمعبندی این پیامها نشان میدهد که پیشرفت کشور در گرو دو بال «علم» و «عمل» است. علم باید به قدرت حل مسئله تبدیل شود و نتیجه این حل مسئله نیز باید در زندگی مردم، اقتصاد کشور و کیفیت حکمرانی قابل مشاهده باشد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی تصریح کرد: علمی که فاقد اثرگذاری اجتماعی باشد، کافی نیست؛ تولیدی که بدون فناوری انجام شود، پایدار نخواهد ماند و اشتغالی که بر پایه مهارت شکل نگیرد، عمیق و ماندگار نخواهد بود. دانشگاهی که با صنعت، اقتصاد و مسائل واقعی جامعه ارتباط نداشته باشد، نمیتواند مأموریت خود را به درستی انجام دهد.
وی با انتقاد از برخی نگاههای صرفاً آماری به توسعه علمی کشور خاطرنشان کرد: در سالهای گذشته، گاهی پیشرفت علمی صرفاً با تعداد مقالات، رتبههای دانشگاهی و گسترش مراکز آموزش عالی سنجیده شده است؛ در حالی که این شاخصها اگرچه مهم هستند، اما به تنهایی نمیتوانند معیار موفقیت علمی باشند.
رنجبر افزود: تولید دانش مؤثر، تربیت نیروی انسانی ماهر، حل مسائل واقعی کشور، توسعه فناوری، افزایش بهرهوری و بهبود کیفیت زندگی مردم، شاخصهای مهمتری برای ارزیابی عملکرد دانشگاهها محسوب میشوند.
وی با تشریح زنجیره پیشرفت مورد تأکید رهبر انقلاب اظهار داشت: دانشگاه باید بتواند دانش را به فناوری، فناوری را به محصول، محصول را به ارزش اقتصادی و ارزش اقتصادی را به رفاه اجتماعی تبدیل کند. مسیر توسعه از کلاس درس آغاز میشود، از آزمایشگاه عبور میکند و در کارخانه، بازار، اشتغال و معیشت مردم به ثمر مینشیند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر اینکه کار دانشگاه صرفاً تربیت دانشمند نظری نیست، گفت: دانشگاه باید انسانهایی مسئلهفهم، خلاق، متعهد، کارآمد و دارای توان اجرایی تربیت کند؛ افرادی که بتوانند دانش را به اقدام و اقدام را به نتیجه تبدیل کنند.
وی با اشاره به اهمیت اقتدار و استقلال ملی در بیانات رهبر انقلاب اظهار داشت: اقتدار پایدار زمانی شکل میگیرد که بر پایه علم نافع و فناوری بومی استوار باشد. هر اندازه توان علمی و فناورانه کشور افزایش یابد، میزان وابستگی و آسیبپذیری آن در برابر فشارهای خارجی کاهش پیدا خواهد کرد.
رنجبر در ادامه با اشاره به دغدغههای اقتصادی جامعه گفت: مردم حق دارند از دانشگاهها مطالبه کنند و بپرسند سهم نهادهای علمی در حل مشکلات اقتصادی، اشتغال و معیشت چیست. جامعه انتظار دارد خروجی دانشگاهها را در زندگی روزمره خود مشاهده کند.
وی افزود: اگر قرار است کشور از تنگناهای اقتصادی عبور کند، باید تولیدی دانشبنیان، فناورانه و رقابتپذیر شکل بگیرد و تحقق چنین هدفی بدون نقشآفرینی دانشگاهها ممکن نیست.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی یکی از چالشهای مهم کشور را فاصله میان دانشگاه و صنعت دانست و گفت: اگر این شکاف ادامه پیدا کند، پژوهشهای دانشگاهی به حل مسائل واقعی منجر نخواهد شد و صنایع نیز از مزایای دانش و فناوری محروم خواهند ماند.
وی خاطرنشان کرد: وجود صدها هزار فارغالتحصیل دانشگاهی و ظرفیت گسترده آموزش عالی یک سرمایه ملی است، اما زمانی ارزشآفرین خواهد بود که نیروی انسانی تربیتشده متناسب با نیازهای واقعی کشور باشد.
رنجبر با تأکید بر ضرورت بازتعریف نقش دانشگاه در توسعه کشور اظهار داشت: دانشگاه دیگر نباید در حاشیه توسعه قرار داشته باشد، بلکه باید به عنوان یکی از طراحان و مجریان اصلی پیشرفت کشور وارد میدان شود.
وی ادامه داد: دانشگاهها باید ضمن حفظ مرجعیت علمی و پژوهشی خود، از مقالهمحوری صرف عبور کرده و به سمت مسئلهمحوری حرکت کنند. مقاله علمی ارزشمند است، اما زمانی ارزش بیشتری پیدا میکند که بتواند به حل یک مسئله واقعی منجر شود.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی همچنین بر ضرورت انطباق آموزشهای دانشگاهی با نیازهای بازار کار تأکید کرد و گفت: میان آنچه در دانشگاه تدریس میشود و آنچه صنعت، کشاورزی، خدمات و اقتصاد دیجیتال به آن نیاز دارند، نباید فاصلهای وجود داشته باشد.
وی با اشاره به ضعف برخی سازوکارهای تجاریسازی فناوری افزود: کشور از ظرفیت عظیم استادان، پژوهشگران و دانشجویان برخوردار است، اما ضعف سرمایهگذاریهای خطرپذیر و فرآیندهای تجاریسازی باعث شده بخشی از این ظرفیت به ثروت و فناوری تبدیل نشود.
رنجبر از آغاز تحول پارادایمی در دانشگاه آزاد اسلامی خبر داد و گفت: مسیر دانشگاه آزاد اسلامی از آموزشمحوری به سمت حل مسئلهمحوری تغییر کرده است. در این الگو، مسئلهشناسی، آموزش کاربردی، پژوهش هدفمند، فناوریسازی، تجاریسازی و اشتغالآفرینی به صورت یک زنجیره منسجم تعریف شدهاند.
وی افزود: دانشگاه آزاد اسلامی با شناخت دقیق نیازهای هر منطقه، مأموریت واحدهای خود را بازطراحی کرده است تا هر واحد دانشگاهی به یک مرکز حل مسئله و توسعه منطقهای تبدیل شود.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به نمونههای موفق این سیاست اظهار داشت: واحد مجلسی در استان اصفهان به یک پردیس تخصصی فناوری در حوزه تولید بذرهای هیبریدی تبدیل شده و نمونههای مشابهی نیز در سایر استانها در حال اجراست.
رنجبر خاطرنشان کرد: زمانی که مأموریت یک واحد دانشگاهی بر اساس نیازهای واقعی منطقه تعریف شود، دانش به ثروت تبدیل میشود، وابستگی کاهش مییابد و مردم آثار دانشگاه را در اشتغال، تولید و امنیت غذایی مشاهده میکنند.
رنجبر همچنین به برنامههای تحولی دانشگاه در حوزه آموزش اشاره کرد و افزود: حرکت از حافظهمحوری به سمت مهارتمحوری آغاز شده و بازنگری سرفصلهای آموزشی بر اساس نیازهای واقعی اقتصاد و صنعت در حال انجام است.
وی از توسعه کارآموزی، کارورزی هدفمند، آموزشهای بینرشتهای، مهارتآموزی و آموزشهای فناورانه خبر داد و گفت: هدف این برنامهها تربیت نیروی انسانی آمادهکار، کاهش بیکاری فارغالتحصیلان و تقویت ارتباط دانشگاه با بازار کار است.
وی خاطرنشان کرد: دانشگاه آزاد اسلامی با برخورداری از گستردهترین شبکه علمی کشور این ظرفیت را دارد که به بزرگترین شبکه حل مسئله ایران تبدیل شود. با پیوند میان علم، فناوری، تولید و اشتغال، سهم مؤثری در پیشرفت کشور و بهبود زندگی مردم ایفا کند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در پایان تأکید کرد: دانشگاه موفق دانشگاهی است که دانشآموخته توانمند تربیت کند، فناوری خلق کند، مسائل جامعه را حل کند، اشتغال بیافریند، درآمد فناورانه ایجاد کند و امید اجتماعی تولید کند.
انتهای پیام/
