به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمدرضا زیبایی نژاد ریئس پژوهشکده زن و خانواده در گفتگویی اختصاصی گفت: در هنگامه جنگ آن چه بیش از هر چیز تعیینکننده سرنوشت ملتهاست تنها توان نظامی یا ابزارهای سخت نیست بلکه میزان هوشیاری و بصیرت در برابر فریبها و روایتسازیهای دشمن است. الهیات جنگ در سنت اسلامی نیز از همین منظر همواره مؤمنان را به احتیاط در برابر دشمن و پرهیز از اعتماد به وعدههای او فراخوانده است.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر زیبایی نژاد با اشاره به این موضوع با طرح مفهوم الهیات جنگ اظهار کرد: در منطق دینی، دشمن تنها در میدان نظامی نمیجنگد بلکه با بهرهگیری از ابزارهای روانی، تبلیغاتی و اجتماعی نیز میکوشد اراده جامعه را تضعیف کند چرا که شیطان با هزاران سال تجربه در فریب انسانها، به خوبی میداند هر فرد یا جامعهای را متناسب با ویژگیهایش چگونه به خطا بکشاند. و فریب همواره به یک شکل واحد رخ نمیدهد، گاه انسان لاابالی با لذتهای آشکار مانند شراب و قمار از مسیر حق منحرف میشود اما فردی که ظاهر دیندارانه دارد ممکن است با توجیههای معنوی از انجام مسئولیتهای اجتماعی خود باز بماند و حتی رهبران نیز ممکن است با تزلزل در تصمیمگیری یا شتابزدگی در اتخاذ تصمیمات نادرست دچار لغزش شوند و رزمندگان نیز با بیاعتمادی نسبت به فرماندهان یا سستی در میدان نبرد آسیب ببینند.
وی در ادامه با تأکید بر شیوههای پیچیده فریب دشمن گفت شیطانها و جریانهای شیطانی معمولاً دروغ را به صورت عریان عرضه نمیکنند بلکه آن را در میان لایههایی از حقیقت پنهان میسازند. گاه دشمن دهها بار راست میگوید تا اعتبار لازم برای بیان یک دروغ مهم را به دست آورد و همان دروغ را در زر ورق صداقت عرضه کند. اگر جامعهای به این ظاهر صداقت اعتماد کند در واقع در دام خدعهای افتاده است که نتیجه آن میتواند خسارتهای جبرانناپذیر باشد و اعتماد به بدکاران حتی در شرایط عادی نیز نکوهیده است اما در شرایط جنگی میتواند فاجعهبار باشد و حتی پیروزیهای میدانی را به شکستهای تاریخی تبدیل کند.
ریئس پژوهشکده زن و خانواده در ادامه با استناد به آیات قرآن کریم تأکید کرد: در منطق الهی نیز بر همین احتیاط تأکید شده است که خداوند در قرآن هشدار میدهد به ظالمان تکیه نکنید زیرا چنین اعتمادی آتش به جان جامعه میافکند. همچنین قرآن توصیه میکند اگر فاسقی خبری آورد نباید بیدرنگ آن را پذیرفت بلکه باید درباره آن تحقیق کرد تا مبادا تصمیمی جاهلانه گرفته شود که در نهایت به پشیمانی بینجامد. وی در ادامه برای توضیح این مسئله به یکی از تجربههای مهم تاریخ صدر اسلام اشاره کرد و گفت ماجرای صلح امام حسن(ع) با معاویه نمونهای روشن از نقش فریب در میدان جنگ است چرا که معاویه به خوبی شخصیت امام حسن(ع) را میشناخت و میدانست تا زمانی که توان و یاران کافی در اختیار داشته باشد هرگز به صلح تن نخواهد داد. معاویه در عین حال سپاه و فرماندهان امام را نیز بهخوبی میشناخت و میان گروههای مختلف آنان تمایز قائل بود؛ از منافقان گرفته تا دنیاطلبان، افراد سستعنصر، افراطیها و یاران وفادار را میشناخت بنابراین معاویه برخی از افراد دنیاطلب را با وعده مال و مقام فریفت فریب داد اما این اقدام به تنهایی برای شکست جبهه امام کافی نبود. در ادامه معاویه در گامی دیگر دو نماینده برای مذاکره نزد امام حسن(ع) فرستاد و پس از بازگشت آنان بلافاصله شایعه کرد که امام با صلح میان مسلمانان موافقت کرده است که همین شایعه فضای سپاه را دچار تزلزل کرد به گونهای که گروهی از نیروهای سستعنصر سلاحهای خود را کنار گذاشتند و از میدان جهاد عقب نشستند. در سوی دیگر نیز گروهی از افراطیون که بعدها به خوارج مشهور شدند بهجای تشخیص فریب دشمن علیه امام خود شمشیر کشیدند و حتی به ایشان آسیب رساندند. بنابراین نکته اینجاست که معاویه آنقدر قدرت نداشت که صلح را بر امام حسن(ع) تحمیل کند بلکه این صلح نتیجه فشار منافقان داخلی، دنیاطلبان و افراطیونی بود که با رفتار ناآگاهانه خود جبهه حق را تضعیف کردند.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمدرضا زیبایی نژاد با اشاره به شرایط امروز جهان گفت میدان جنگ در عصر جدید نیز صرفاً میدان تبادل موشک و سلاح نیست بلکه عرصه تقابل ارادهها و روایتهاست و در چنین فضایی دشمن تلاش میکند با ایجاد تردید، اختلاف و ترس در جامعه انسجام داخلی را از بین ببرد.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به برخی اظهارات اخیر مقامهای آمریکایی درباره مذاکره و صلح با ایران گفت چنین سخنانی را باید در چارچوب راهبردهای جنگی تحلیل کرد. تجربه تاریخی نشان میدهد قدرتهای متخاصم زمانی که در میدان نبرد به نتیجه مطلوب نمیرسند تلاش میکنند از ابزار مذاکره نمایشی و عملیات روانی برای تغییر معادله استفاده کنند. دشمن آمریکایی-صهیونی زمانی که در نبرد مستقیم در جنگ رمضان به اهداف خود دست نیافتند و نشانههای شکست را مشاهده کردند طبیعی است که به شیوههای دیگر از جمله پیشنهادهای ظاهراً صلحآمیز متوسل شوند که این رفتار در تاریخ جنگها سابقهای طولانی دارد و بخشی از راهبرد فریب برای ایجاد تزلزل در جبهه مقابل است.
دکتر زیبایی نژاد در پایان تأکید کرد که در چنین شرایطی مهمترین سرمایه یک جامعه هوشیاری و اعتماد متقابل میان مردم و راهبران آن است. افراطیگری، بدبینی نسبت به رهبران و یا عقبنشینی از میدان مسئولیت اجتماعی میتواند خسارتی بهمراتب سنگینتر از شکست نظامی وارد کند و ایران پس از مقاومتهای اخیر در موقعیتی قرار گرفته که بسیاری آن را نشانه تثبیت قدرت منطقهای و حتی جهانی کشور میدانند و در چنین وضعیتی بیش از هر زمان دیگری باید نسبت به فریبهای دشمن هوشیار بود و از اعتماد سادهلوحانه به وعدههای او پرهیز کرد.
انتهای پیام/
