محمدحسن جعفری، پژوهشگر و کارشناس علوم قرآنی، در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، با مرور ابعاد تاریخی و کلامی واقعه غدیر خم، بر اتفاقنظر شیعه و اهل سنت در اصل وقوع این رویداد تأکید کرد و به تبیین پاسخهای مستند پیرامون شبهات مطرحشده پیرامون این حدیث شریف پرداخت.
او با بیان اینکه غدیر خم نام منطقهای بیابانی و برکهای کوچک در مسیر مکه به مدینه است، گفت: این واقعه بزرگ در روز هجدهم ماه ذیالحجه سال دهم هجری قمری و در بازگشت از حجةالوداع رخ داد و بر اساس مستندات تاریخی، شیعه و سنی در اصل وقوع آن هیچگونه اختلافنظری ندارند.
این کارشناس دینی با اشاره به توصیفات روایی از نحوه آمادهسازی محل خطابه پیامبر اکرم(ص)، تصریح کرد: بر اساس نقلهای معتبر، پس از دستور توقف کاروان حجاج، پیامبر(ص) یارانی چون مقداد، سلمان، ابوذر و عمار را مأمور آمادهسازی محل کردند. آنها با پاکسازی زیر درختان کهنسال، چیدن خارها، تسطیح زمین و برپایی سایبانی از پارچه بر روی شاخهها، بستری برای ایراد خطبه فراهم آوردند و حتی با چیدن سنگها و استفاده از روانداز شتران، منبری مرتب به قامت رسول خدا(ص) ساختند.
جعفری با تأکید بر گستردگی جمعیت حاضر در غدیر، اظهار داشت: شواهد تاریخی حاکی از حضور حدود صد هزار نفر از مسلمانان در آن واقعه است. بهگونهای که هر فرد حاضر، هم پیامبر(ص) را میدید و هم صدای ایشان را بهوضوح میشنید. این حضور گسترده و مشاهده عینی صحنه بالا بردن دست امیرالمؤمنین(ع) توسط پیامبر(ص) بهعنوان جانشین، سندی زنده و غیرقابلانکار بر صحت ماجراست، چراکه دیدن واقعه، اعتباری فراتر از شنیدن دارد و تردیدی در وقوع آن باقی نمیگذارد.
این پژوهشگر قرآنی در پاسخ به این پرسش که مهمترین شبهات اهل سنت پیرامون حدیث غدیر چیست، گفت: یکی از اشکالات مطرحشده از سوی برخی علمای اهل سنت، «خبر واحد» بودن این حدیث است. حال آنکه شیعه با استناد به اسناد متعدد، این روایت را متواتر میداند؛ چراکه بیش از چهل راوی مستقل آن را نقل کردهاند و کمتر واقعه تاریخیای به این سطح از تواتر رسیده است.
او با اشاره به تلاشهای علامه امینی در تألیف کتاب شریف الغدیر، تصریح کرد: این اثر ارزشمند که حاصل بیش از سه دهه پژوهش است، نام 110 نفر از صحابه پیامبر(ص) را با اسناد معتبر ثبت کرده که واقعه غدیر و ولایت امام علی (ع) را روایت کردهاند، افرادی مانند سلمان فارسی، امهانی، جابر بن حیان و حتی برخی از علمای اهل سنت مانند امام غزالی و ابن ابیالحدید. این گستردگی در نقل، هرگونه اتهام تعصب یا جهل را از اصل ماجرا دور میکند.
او با رد ادعای برخی مبنی بر حضور امام علی(ع) در یمن برای جمعآوری زکات در زمان واقعه غدیر، یادآور شد: بررسیهای تاریخی و اقرار محدثان نشان میدهد که مأموریت جمعآوری زکات در یمن، پیش از ایام حج انجام شده و امام علی(ع) در حجةالوداع همراه پیامبر(ص) در صحنه غدیر حضور داشتهاند.
این کارشناس علوم قرآنی با تحلیل معنای واژه «مولا» در حدیث شریف غدیر، گفت: اگرچه برخی اهل سنت «مولا» را به معنای «دوست» یا «رفیق» تفسیر میکنند، اما عقلانیت حکم میکند که پیامبر(ص) صد هزار نفر را در گرمای سوزان صحرا گرد هم نیاورد و با برپایی منبر و ایراد خطبه، صرفاً برای معرفی «دوست» خود زحمت بکشد! بلکه مراد از مولا، «صاحبالامر» و «اولی در تصرف» است که همان مفهوم امامت و ولایت را میرساند و حجت الهی بر امت است.
او در پایان با استناد به شواهد ادبی و تاریخی، تأکید کرد: در عصری که رسانههای جمعی وجود نداشت، شعر و شاعران نقش رسانه را ایفا میکردند. قصیده معروف حسان بن ثابت، شاعر بلندپایه عرب، در مدح واقعه غدیر و ولایت امام علی (ع) که همواره در محافل خوانده میشد، سندی زنده و محکم بر صحت و اهمیت این رویداد بزرگ است که در حافظه تاریخی امت اسلامی ثبت و ضبط شده است.
انتهای پیام/
