خبرگزاری تسنیم- مجتبی برزگر: هفتم بهمن سال گذشته، احمد پهلوانیان با حکمی از سوی رئیس سازمان صدا و سیما به عنوان معاون جدید صدا منصوب شد؛ انتصابی که در شرایطی حساس و پیچیده برای رسانه ملی رخ داد، زمانی که رادیو و تلویزیون با چالشهای نوین رسانهای و نیاز به بازتعریف نقش خود در عصر دیجیتال مواجه بودند.
پهلوانیان، که پیشتر سوابق متعددی از جمله مدیرکلی صداوسیمای استان فارس و یزد، ریاست دانشکده صداوسیمای قم، قائممقامی مرکز پژوهشهای اسلامی صداوسیما و سرپرستی ادارهکل پژوهش مرکز پژوهشهای صداوسیما را در کارنامه دارد، با تجربه گسترده در حوزه مدیریت رسانه و پژوهشهای فرهنگی به این مسئولیت رسید.
در گفتوگویی تفصیلی با خبرگزاری تسنیم، احمد پهلوانیان ضمن بررسی عملکرد رادیو در شرایط ویژه جنگ تحمیلی سوم، به تشریح راهبردهای رقابت با رسانههای نوین صوتمحور، برنامههای سال 1405، تغییرات در جریان تولید محتوا، همافزایی با تلویزیون و ساماندهی آگهیهای بازرگانی پرداخت.
مشروح این گفتوگو در ادامه آمده است:
مردم مشکلی برای دسترسی به رادیو نداشتند
شما بهتازگی مسئولیت معاونت صدا را برعهده گرفتهاید و تقریباً همزمان با آغاز این مسئولیت، کشور درگیر جنگ تحمیلی سوم شد. این شرایط خاص چه تأثیری بر فعالیتهای رادیو گذاشت و این روزها در معاونت صدا چگونه گذشته است؟
طبیعتاً آغاز مسئولیت در چنین شرایط حساسی، بار مسئولیت را چند برابر میکند. رادیو بهعنوان رسانهای در دسترس، سریع و همراه، در شرایط جنگی به خط مقدم اطلاعرسانی، آرامشبخشی و تقویت روحیه ملی منتقل میشود. ما در همان روزهای ابتدایی، آرایش رسانهای معاونت صدا را متناسب با شرایط جنگی بازطراحی کردیم؛ از افزایش بخشهای خبری و تحلیلی تا تقویت برنامههای امیدآفرین و همدلانه.
در این مدت، همکاران ما بهصورت شبانهروزی پای کار بودند و رادیو توانست نقش موثری در مدیریت افکار عمومی، مقابله با شایعات و ایجاد انسجام ملی ایفا کند. این روزها در معاونت صدا، روزهایی پرکار، پرچالش اما در عین حال سرشار از احساس مسئولیت و همدلی ملی را پشت سر میگذاریم.
افزون بر این، تلاش کردیم شبکههای مختلف رادیویی با مأموریتهای مشخص، بهصورت هدفمندتر وارد میدان شوند؛ بهعنوان مثال برخی شبکهها تمرکز بیشتری بر اطلاعرسانی فوری داشتند و برخی دیگر بر تقویت روحیه عمومی و روایتهای انسانی از همبستگی ملی. همچنین ارتباط ما با نهادهای مسئول در حوزه مدیریت بحران تقویت شد تا پیامهای دقیق، بهموقع و هماهنگ به مردم منتقل شود. در حوزه فنی نیز پایداری پخش و دسترسی آسان مخاطبان به رادیو در شرایط خاص، یکی از اولویتهای جدی ما بوده است.
پادکست را نه تهدید میبینیم و نه با آنها تقابلی داریم
یکی از ویژگیهای تاریخی رادیو، همراهی و همدلی با مخاطب در بزنگاههای اجتماعی و ملی بوده است. در شرایطی که امروز پادکستها و رسانههای صدامحور جدید رقیب جدی رادیو محسوب میشوند، رادیو چگونه در این میدان رقابت عمل کرده و چه برنامهای برای تقویت جایگاه خود در این فضا دارید؟
ما اساساً پادکست را نه تهدید، بلکه یک فرصت برای توسعه زیستبوم صوتی کشور میدانیم. در سالهای اخیر، معاونت صدا توجه ویژهای به حوزه پادکست داشته و چندین دوره جشنواره پادکست برگزار شده که با استقبال گسترده، بهویژه از سوی نسل جوان، مواجه شد.این رویکرد نشان میدهد که رادیو بهدنبال تعامل و همافزایی با جریانهای نوین رسانهای است، نه تقابل با آنها.
در دوران جنگ نیز پویشی مردمی با عنوان «همصدا برای ایران» راهاندازی کردیم که در قالب پادکست، بستری برای بیان روایتهای مردمی، همدلی اجتماعی و مشارکت عمومی فراهم کرد.برنامه ما این است که با تقویت تولیدات دیجیتال جایگاه رادیو را بهعنوان مرجع اصلی محتوای صوتی در کشور تثبیت کنیم.
همچنین در حال طراحی سازوکارهایی برای اتصال بهتر تولیدات رادیویی به فضای آنلاین هستیم؛ بهگونهای که مخاطب بتواند بهصورت درخواستی و در هر زمان به برنامهها دسترسی داشته باشد. ایجاد بانک محتوای صوتی، حمایت از ایدههای خلاق و ورود به قالبهای نو مانند مستندهای پادکستی از دیگر برنامههای ماست.
تمرکز بر سه محور اصلی داریم؛ از مرجعیت خبری تا تحول دیجیتال
رادیو برای سال 1405 چه برنامهها، مأموریتها و افقهایی را دنبال میکند؟ آیا تغییرات محتوایی یا ساختاری خاصی در دستور کار معاونت صدا قرار دارد؟
در سال 1405، تمرکز ما بر سه محور اصلی است. مرجعیت خبری و تحلیلی، امیدآفرینی و هویتسازی و تحول دیجیتال. در حوزه محتوا، بهدنبال افزایش کیفیت برنامهها، تنوعبخشی به قالبها و توجه بیشتر به نیازهای نسل جوان هستیم.از نظر ساختاری نیز حرکت به سمت چابکسازی، تقویت شبکههای تخصصی و توسعه زیرساختهای تولید و توزیع دیجیتال در دستور کار قرار دارد.
همچنین تلاش میکنیم با بهرهگیری از فناوریهای نوین، تجربه شنیداری مخاطب را ارتقا دهیم و رادیو را بیش از پیش به یک رسانه تعاملی تبدیل کنیم.
در کنار این موارد توجه به عدالت رسانهای و پوشش گستردهتر مناطق مختلف کشور نیز از اولویتهای ماست تا همه اقشار بتوانند از محتوای باکیفیت بهرهمند شوند. همچنین برنامهریزی کردهایم تا تعامل با نخبگان، دانشگاهیان و فعالان فرهنگی افزایش یابد و رادیو به بستری برای گفتوگوی ملی تبدیل شود.
ارتقای مهارتهای حرفهای نیروهای انسانی و استفاده از ظرفیتهای جوان و خلاق نیز از دیگر محورهایی است که در سال پیشرو با جدیت دنبال خواهد شد.
همکاری رادیو با تلویزیون ادامه دارد
آیا در دوره جدید معاونت صدا قرار است همکاریها و تولیدات مشترک میان رادیو و تلویزیون گسترش پیدا کند؟ مثلاً شاهد برنامههای ترکیبی یا پروژههای مشترک بیشتری باشیم؟
همافزایی میان رادیو و تلویزیون از گذشته وجود داشته و نمونههای موفقی نیز در این زمینه تجربه کردهایم؛ از جمله برنامههایی مانند «صباخوانی» با محوریت غزلهای حافظ که با مشارکت مردمی تولید شد. برنامههای شهر فرنگ، درنگ، جبهه هنرمندان، گپ شبانه و … نمونه برنامههایی از این دست است.
در دوره جدید، این مسیر را جدّیتر دنبال میکنیم. بهتازگی نیز «ویدئوکست دماوند» را آغاز کردهایم که یک پروژه مشترک رادیویی و تلویزیونی است. این برنامه با مشارکت شبکه یک سیما و رادیوهای صبا، فرهنگ و ایران تولید میشود و با محوریت معرفی دانشمندان و پژوهشگران کشور، بهدنبال تقویت امید و نمایش دستاوردهای علمی است. محل ضبط این برنامه نیز دانشگاه علم و صنعت است.
این نوع همکاریها میتواند الگوی موفقی از همافزایی رسانهای باشد که در آینده گسترش خواهد یافت.در ادامه این مسیر، بهدنبال طراحی قالبهای جدیدی هستیم که بهصورت همزمان قابلیت پخش در بستر صوت و تصویر را داشته باشند و بتوانند مخاطبان هر دو رسانه را جذب کنند.
حرکت به سمت تولید آگهیهای اختصاصی رادیو/ نمیخواهیم صرفاً یک پیام تجاری پخش شود
یکی از انتقادهایی که سالها به رادیو وارد میشود، موضوع آگهیهای بازرگانی است؛ به این معنا که در بسیاری موارد همان تبلیغاتی که در تلویزیون پخش میشود، بدون تفاوت خاصی در رادیو نیز صرفاً به شکل صوتی تکرار میشود. آیا برنامهای برای تقویت تولید آگهیهای اختصاصی رادیویی و استفاده خلاقانهتر از ظرفیت صدا دارید؟
واقعیت این است که تقاضا برای پخش آگهی در رادیو بسیار بالاست و این نشاندهنده اعتماد بازار به این رسانه است. با این حال، ما تلاش کردهایم این موضوع را بهصورت دقیق مدیریت کنیم تا هم از نظر زمانی و هم از نظر کیفی، تعادل مناسبی برقرار شود.
در حوزه تولید نیز تأکید ما بر حرکت به سمت آگهیهای اختصاصی رادیویی و بهرهگیری خلاقانه از ظرفیت صدا، روایت و تخیل شنیداری است. این موضوع در دستور کار قرار دارد و امیدواریم با همکاری بخشهای مختلف، شاهد ارتقای کیفی تبلیغات رادیویی باشیم.
همچنین در حال تدوین دستورالعملهایی هستیم تا تولیدکنندگان آگهی به استفاده از ایدههای خلاقانهتر، داستانمحور و متناسب با ویژگیهای رسانه رادیو تشویق شوند.
آموزش و توانمندسازی فعالان این حوزه نیز از برنامههای ماست تا نگاه صرفاً تکراری به تبلیغات صوتی تغییر کند. تلاش میکنیم تجربه شنیداری مخاطب در مواجهه با آگهیها نیز جذاب، متفاوت و حتی سرگرمکننده باشد، نه صرفاً یک پیام تجاری.
تلاش داریم رادیو محرم و رادیو اربعین به بستر زندهتری از تجربههای معنوی تبدیل شوند
درباره رادیوهای مناسبتی هم نقدهایی مطرح شد؛ بهویژه اینکه برخی معتقد بودند «رادیو محرم» و «رادیو اربعین» در سال گذشته به اندازه سالهای قبل موفق و اثرگذار نبودند. ارزیابی شما از عملکرد این شبکهها چیست و برای بهبود آنها چه برنامهای دارید؟
رادیوهای مناسبتی مانند «رادیو محرم» و «رادیو اربعین» دارای سابقهای ارزشمند و مخاطبانی وفادار هستند. بر اساس نتایج مرکز تحقیقات صدا و سیما، این شبکهها در سال گذشته نیز با رشد مخاطب مواجه بودهاند که نشاندهنده تداوم ارتباط آنها با مردم است.البته ما نقدها را میشنویم و آنها را فرصتی برای بهبود میدانیم. هر سال تلاش میکنیم با تدابیر جدید، نوآوری در محتوا و بهرهگیری از قالبهای تازه، این شبکهها را پویاتر و اثرگذارتر کنیم.
روند کلی نشان میدهد که این رادیوها نهتنها جایگاه خود را حفظ کردهاند، بلکه هر سال با رویکردی تازه، مخاطبان بیشتری را جذب میکنند.در عین حال، تلاش داریم با افزایش مشارکت مردمی، استفاده از روایتهای میدانی و تقویت ارتباط با زائران و هیئتها، این شبکهها را به بستر زندهتری از تجربههای معنوی تبدیل کنیم.
همچنین بهرهگیری از فناوریهای نوین و حضور فعالتر در فضای مجازی، به ما کمک میکند تا دامنه مخاطبان این رادیوها را فراتر از پخش سنتی گسترش دهیم.
انتهای پیام/
