خبرگزاری مهر، گروه استانها-محمدرضا بهرامیصفت: آغاز بهار ۱۴۰۵، بارشهای متعدد چهره استان را تازه کرده و امید را به دل شهروندان آورده است؛ اما کارشناسان معتقدند این رگبارهای بهاری تنها لایههای سطحی خاک را تر میکند و از جبران سالها خشکسالی و افت خطرناک منابع زیرزمینی عاجز است.
بارشهای امسال در مقایسه با چند سال گذشته مطلوبتر بوده، اما اثر آن بر منابع آبی پایدار بسیار محدود است. سطح آبهای زیرزمینی همدان که در یک دهه اخیر با افت مستمر روبهرو بوده، برای بازگشت به حالت طبیعی نیازمند چند سال بارش مستمر و مدیریت دقیق مصرف است و یک فصل پرباران تاثیر چندانی در بهبود وضعیت آبهای زیر زمینی ندارد.
متخصصان تأکید میکنند بارندگیهای اخیر نباید شهروندان را از ضرورت صرفهجویی در مصرف آب غافل کند و به اعتقاد آنها رگبارهای مقطعی تنها تأثیر کوتاهمدت دارند و آبخوانهای عمیق در بهترین حالت با چند سال ترسالی پیاپی ترمیم میشوند.
به گفته کارشناسان حوزه آب، خشکسالیهای پیدرپی، برداشت بیرویه از چاهها و کاهش تغذیه آبخوانها، منابع آبی استان را به نقطه هشدار رسانده است. از اینرو اصلاح شیوههای آبیاری، جلوگیری از هدر رفت آب در شبکهها و رعایت الگوی مصرف، مهمترین ابزار عبور از تابستان پیشرو است.
مسئولان حوزه آب و مسئولان هواشناسی استان همدان با وجود بارشهای دلگرمکننده اخیر، از مردم خواستند که همچنان مصرف بهینه آب را جدی بگیرند تا امکان مدیریت پایدار منابع آبی فراهم شود و همدان بتواند بدون تنش، روزهای گرم سال را پشت سر بگذارد.
کاهش ۴ درصدی نسبت به سال گذشته و ۱۱ درصدی در مقایسه با بلندمدت
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان همدان در گفتوگو با خبرنگار مهر در تشریح آخرین وضعیت بارشها، اظهار کرد: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون ۲۵۸ میلیمتر بارندگی در استان ثبت شده، درحالی که در مدت مشابه سال گذشته ۲۶۸ میلیمتر بارندگی رخ داده و این موضوع کاهش ۴ درصدی بارندگیها را نشان میدهد.
رضا اخلاصمند افزود: شاخص بلندمدت بارش برای این مقطع زمانی ۲۸۹ میلیمتر است؛ بنابراین همچنان با کاهش ۱۱ درصدی نسبت به میانگین بلندمدت روبهرو هستیم و این وضعیت ضرورت بازنگری در الگوی مصرف را دوچندان میکند.
وی با اشاره به وضعیت منابع سطحی همدان گفت: حجم کل سد اکباتان ۳۳.۸ میلیون مترمکعب است، اما در حال حاضر تنها ۱۵.۳۶ میلیون مترمکعب ذخیره دارد؛ سال گذشته در همین زمان، ذخیره سد ۲۵.۴ میلیون مترمکعب بود. اکنون ظرفیت این سد تنها ۴۵ درصد پر است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان همدان ادامه داد: این اختلاف چشمگیر نشان میدهد بارندگیهای هفتههای اخیر نتوانسته اثر قابلتوجهی بر کمبود ذخیره منابع آبی بگذارد و مدیریت هوشمندانه توزیع و مصرف، همچنان ضرورت اول استان است.
پاییز بیسابقه و پراکندگی نامتوازن بارشها
وی با یادآوری اینکه «پاییز گذشته یکی از خشکترین پاییزهای نیم قرن اخیر بوده»، ادامه داد: کاهش شدید بارش در آغاز سال آبی، فشار سنگینی بر منابع آبی وارد کرده و بارشهای اخیر نیز تنها بخشی از کمبود سطحی را جبران کرده است.
اخلاصمند با اشاره به پراکندگی بارشها در سطح استان گفت: ایستگاه ورآینه در حوزه آبریز کرخه با ۳۲۹ میلیمتر بیشترین بارش را ثبت کرده، اما این میزان نسبت به سال گذشته ۲۲ درصد و نسبت به بلندمدت ۳۱ درصد کاهش داشته است.
وی در درباره کمترین بارش نیز عنوان کرد: ایستگاه قهاوند با ثبت ۱۷۴ میلیمتر، کمترین میزان بارندگی را داشته که نسبت به سال گذشته ۱۳ درصد و نسبت به بلندمدت ۲۰ درصد کاهش نشان میدهد.
بارشهای اخیر نباید موجب خوشبینی کاذب شود
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان تأکید کرد: بارشهای اخیر نباید موجب خوشبینی کاذب شود چراکه با توجه به کسری انباشته سفرههای زیرزمینی و پیامدهای خشکسالی شدید پاییز، تنها راه تأمین پایدار آب شرب و کشاورزی، صرفهجویی هوشمندانه و رعایت الگوی صحیح مصرف است.
اخلاصمند از شهروندان و بهرهبرداران خواست با مدیریت مصرف و جلوگیری از هدر رفت آب، صنعت آب استان را برای عبور از ماههای گرم پیشرو یاری کنند.
میتوان به این نتیجه رسید که بارشهای بهاری هرچند توانسته هوای همدان را تازه کنند و چشماندازی امیدوارکننده پیش روی شهروندان بگذارند، اما واقعیتهای فنی و آمارهای موجود نشان میدهد که بحران آب استان همچنان پایدار است.
متخصصان تأکید دارند که عبور از تنش آبی تنها با تکیه بر بارندگیهای مقطعی ممکن نیست و حفظ منابع زیرزمینی نیازمند مدیریت هوشمندانه، مصرف مسئولانه و برنامهریزی بلندمدت است.
از این رو، بارشهای اخیر را باید فرصتی موقت برای تنفس دانست، نه نشانهای از پایان خشکسالی. همدانیها همچنان باید صرفهجویی را جدی بگیرند تا با همراهی همدیگر و اجرای اقدامات اصلاحی، امکان عبور پایدار از بحران فراهم شود.
